جایگزینی برای شیرمادرنیست

دکتر نگین آهوار متخصص بیماریهای کودکان و نوزادان مرکز آموزشی درمانی امام خمینی ره سراب، طی یادداشتی در مورد تغذیه با شیر مادر نوشت:

تغذیه با شیر مادر به‌عنوان بهترین و کامل‌ترین روش تغذیه نوزاد توسط سازمان‌های معتبر جهانی توصیه می‌شود. شیر مادر ترکیبی زنده و پویاست که علاوه بر تأمین تمام نیازهای تغذیه‌ای نوزاد، دارای ترکیبات ایمنی مانند آنتی‌بادی‌ها، سلول‌های ایمنی، آنزیم‌ها و هورمون‌هایی است که شیر خشک فاقد آنها می‌باشد. این ترکیبات به پیشگیری از عفونت‌ها وتقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک می‌کنند و باعث کاهش چشمگیر ابتلا به بیماری‌هایی همچون اسهال، پنومونی، عفونت‌های ادراری، مننژیت و عفونت‌های سیستمیک می‌شوند.

تغذیه انحصاری با شیر مادر تا ۶ ماه اول زندگی، نه تنها مرگ و میر نوزادان را کاهش می‌دهد، بلکه تأثیرات بلندمدت مثبتی بر رشد عصبی، بهره هوشی، سلامت روانی و پیشگیری از بیماری‌های مزمن در بزرگسالی دارد. شیر مادر باعث ایجاد رابطه عاطفی قوی بین مادر و کودک شده و تأثیر مثبتی بر سلامت روان مادر نیز دارد.

شیر خشک محصول صنعتی و فاقد بسیاری از ترکیبات فعال شیر مادر است، معمولاً به عنوان جایگزین در شرایط خاص پزشکی تجویزمی‌شود. ریسک ابتلا به عفونت‌ها، چاقی، دیابت نوع ۱ و ۲، و بیماری‌های آلرژیک را افزایش می‌دهد و فاقد اثرات حفاظتی و عاطفی شیر مادر است.

توصیه به خانواده‌ها این است که در صورت امکان و نبود منع پزشکی، حتماً از شیر مادر به عنوان تغذیه اصلی استفاده کنند.

یکی از دلایل شایع روی‌آوردن خانواده‌ها به شیر خشک، تصور ناکافی بودن شیر مادر است اما واقعیت این است که در بیشتر موارد، شیر مادر به میزان کافی تولید می‌شود و نگرانی ناشی از اطلاعات ناکافی یا الگوهای شیردهی نامناسب است. مشاوره دقیق با مادر، آموزش تکنیک‌های صحیح شیردهی، اصلاح وضعیت قرارگیری نوزاد، شیردهی مکرر از جمله روش‌هایی هستند که باعث تحریک هورمون‌های شیردهی و افزایش حجم شیر می‌شوند. عوامل تغذیه‌ای، استراحت کافی، کاهش استرس و حمایت خانواده نیز نقش مهمی در این زمینه دارند. توصیه سریع به شیر خشک، بدون بررسی بالینی، می‌تواند به کاهش تدریجی شیر مادر و شکست شیردهی منجر شود

امتناع نوزاد از خوردن شیر مادر یکی از چالش‌های رایج و نگران‌کننده‌ اما در اکثر موارد موقتی و قابل‌مدیریت است. نخستین گام، بررسی دقیق علل فیزیکی و رفتاری امتناع نوزاد است. این دلایل شامل مشکلاتی چون استرس محیطی، تغییر بوی بدن مادر مثل استفاده از عطر، برگشت طعم تلخ یا شور به شیر مادر (در اثر مصرف برخی غذاها یا داروها)، وضعیت نامناسب نوزاد هنگام شیردهی، یا استفاده مکرر از شیشه و پستانک به علت سردرگمی در مکیدن می باشد. حفظ آرامش، تماس پوست با پوست، شیردهی در محیطی ساکت و کم‌نور، استفاده از پوزیشن‌های مختلف شیردهی، و مهم‌تر از همه صبوری و تداوم در تلاش برای ارتباط مجدد با نوزاد، نقش مهمی در بازگشت نوزاد به شیرخوردن دارند

توصیه می‌شود در موارد امتناع کامل از شیر خوردن، شیر مادر از طریق قاشق، سرنگ، فنجان یا قطره‌چکان به نوزاد داده شود تا هم ارتباط تغذیه‌ای حفظ شود و هم تولید شیر ادامه یابد. در این حین، مراجعه به مشاور شیردهی یا متخصص کودکان برای ارزیابی م